Sony Music en Warner Music hebben AI-bedrijf Anthropic aangeklaagd wegens het vermeende ongeoorloofde gebruik van songteksten bij de ontwikkeling van chatbot Claude. Op dezelfde dag wordt bekend dat Criteo advertenties in ChatGPT direct boekbaar maakt in 31 Europese markten, waaronder Nederland. Daarmee komen twee financiële vragen rond generatieve AI tegelijk naar voren: wie wordt betaald voor de inhoud waarop systemen worden ontwikkeld, en hoe worden AI-diensten commercieel benut?
Labels stellen dat Claude songteksten reproduceert
De Amerikaanse muziekbedrijven beschuldigen Anthropic ervan op grote schaal songteksten te hebben gebruikt voor de ontwikkeling van Claude. Volgens de aanklacht, die online is gepubliceerd door muzieknieuwssite Music Business Worldwide, heeft Anthropic daarvoor illegale kopieën gedownload.
Sony Music en Warner Music zeggen nog niet te weten om hoeveel teksten het precies gaat. In de procedure noemen zij wel een aantal concrete nummers: All I Want for Christmas is You van Mariah Carey, Paper Rings van Taylor Swift en Eye of the Tiger van Survivor.
Volgens de labels geeft Claude teksten letterlijk of vrijwel letterlijk terug wanneer gebruikers er vragen of opdrachten over invoeren. Daarin zit volgens de aanklagers de directe economische schade. Als songteksten via de chatbot beschikbaar zijn zonder vergoeding, lopen de rechthebbenden inkomsten mis.
De zaak draait niet alleen om de vraag welke data Anthropic tijdens de ontwikkeling heeft gebruikt, maar ook om de uitkomst voor gebruikers. Songteksten zijn beschermd creatief werk. De labels wijzen erop dat auteursrecht van belang is voor platenmaatschappijen én voor de mensen die zij vertegenwoordigen.
Bij muziek liggen de rechten bovendien niet noodzakelijk bij één partij. Teksten, composities en opnamen kunnen afzonderlijke rechthebbenden hebben. Dat maakt de kwestie rond het gebruik van muziek in generatieve AI juridisch en economisch omvangrijker dan alleen de technologie achter een chatbot.
ChatGPT-advertenties worden in Nederland boekbaar
Tegelijkertijd maakt Criteo advertenties in ChatGPT beschikbaar in 31 Europese markten. Nederland behoort tot die groep. Adverteerders kunnen ChatGPT-Ads daarmee direct boeken via Criteo.
De uitbreiding legt een andere laag van de AI-markt bloot. Waar de rechtszaak tegen Anthropic gaat over de herkomst van creatieve inhoud, gaat de stap van Criteo over de commerciële ruimte rond het gebruik van een chatbot. ChatGPT wordt daarmee voor adverteerders in Nederland onderdeel van een direct boekbaar advertentiekanaal.
De twee ontwikkelingen staan formeel los van elkaar, maar raken wel dezelfde economische keten. Generatieve AI wordt gebouwd met grote hoeveelheden informatie en creatieve werken, terwijl de toepassingen vervolgens nieuwe mogelijkheden voor inkomsten creëren. De aanklacht van Sony Music en Warner Music zet de vergoeding voor het gebruik van die creatieve basis tegenover de commerciële waarde die rond AI-diensten ontstaat.
Voor de muziekindustrie is de inzet concreet: de labels willen voorkomen dat songteksten zonder toestemming en vergoeding worden gebruikt of via een chatbot beschikbaar komen. Voor de advertentiemarkt maakt de beschikbaarheid van ChatGPT-Ads in Nederland duidelijk dat de commerciële exploitatie van generatieve AI intussen verder wordt uitgerold.