Stichting Massaschade & Consument, SMC, heeft Snap, het bedrijf achter Snapchat, gedagvaard bij de rechtbank Amsterdam. De stichting stelt dat Snapchat een verslavend ontwerp in stand houdt. Daarmee moet voor het eerst een Nederlandse rechter oordelen over de vraag of het ontwerp van een sociale app gebruikers te sterk aan de dienst bindt.
De procedure volgt op vergelijkbare zaken in onder meer de Verenigde Staten. SMC richt zich niet op een afzonderlijke functie van Snapchat, maar op het ontwerp van de app als geheel. De zaak maakt productkeuzes van een platform, zoals de manier waarop gebruik wordt gestimuleerd, tot onderwerp van een Nederlandse rechtszaak.
Ontwerp krijgt zwaarder gewicht
De Amsterdamse procedure legt een andere nadruk dan veel eerdere discussies over sociale media. Die gingen vaak over inhoud op platforms, persoonsgegevens of moderatie. Nu staat de inrichting van het product zelf centraal. De rechtbank moet beoordelen hoe de beschuldiging van een verslavend ontwerp juridisch moet worden gewogen.
Voor Snap is dat relevant omdat een uitspraak directe gevolgen kan hebben voor de beoordeling van de app in Nederland. Tegelijk laat de internationale reeks procedures zien dat ontwerpkeuzes van grote sociale platforms ook buiten Nederland steeds vaker juridisch worden aangevochten.
TikTok voegt meer reacties toe
TikTok breidt ondertussen wereldwijd de mogelijkheden in reacties uit met gesproken berichten en carrousels met afbeeldingen. Volgens Social Media Today kunnen deze extra antwoordvormen de betrokkenheid in de app verhogen. Gebruikers krijgen daardoor meer manieren om onder video’s op elkaar te reageren dan alleen met tekst.
De productuitbreiding valt samen met politieke druk in de Verenigde Staten. De voorzitter van de House Select Committee on China zei dat TikTok zich heeft teruggetrokken uit een openbare rondetafel die deze maand was voorzien. Volgens de voorzitter deed het bedrijf dat uit vrees voor vragen over de bescherming van kinderen online.
De commissie wilde TikToks chief security officer spreken over onder meer mogelijke toegang van de Chinese overheid. De voorzitter stelde dat TikTok eerder te goeder trouw over deelname aan het gesprek had onderhandeld. TikTok krijgt daarmee tegelijk te maken met vragen over kindveiligheid en China, terwijl het nieuwe functies uitrolt die gesprekken in de app kunnen verdiepen.
De ontwikkelingen rond Snap en TikTok tonen twee vormen van toezicht op platforms. In Amsterdam wordt het ontwerp van een bestaande sociale app aan een rechter voorgelegd. In Washington draait het politieke debat onder meer om de veiligheidsmaatregelen van een platform dat zijn interactiemogelijkheden verder uitbreidt.