Het Amerikaanse CPI-rapport van donderdag wordt een nieuw ijkpunt voor de Federal Reserve. Bestuurders van de centrale bank hebben aangegeven de rente te willen verhogen als de inflatie niet snel verbetert. Tegelijk erkennen zij dat hun belangrijkste instrument beperkt grip kan hebben op een deel van de krachten die prijzen nu opdrijven.
Die beperking geeft het inflatiecijfer extra betekenis. Een renteverhoging remt doorgaans de economische vraag, maar pakt niet rechtstreeks hogere kosten aan die voortkomen uit handelsbelemmeringen of duurdere productie. Daarmee staat de Fed voor de vraag in hoeverre de gemeten prijsdruk met monetair beleid kan worden bestreden.
Kandidatuur IMF op laatste moment gewijzigd
Dezelfde spanning rond handelspolitiek speelt bij het Internationaal Monetair Fonds. De Portugese econoom Ricardo Reis was volgens een reconstructie van de Financial Times aanvankelijk kandidaat voor de functie van hoofdeconoom. De IMF-directie koos op het laatste moment echter voor een andere kandidaat, meldt NOS.
Reis is professor aan de London School of Economics. Nadat president Trump in april vorig jaar op Liberation Day een handelsoorlog ontketende, waarschuwde hij dat prijzen en inflatie in de Verenigde Staten zouden stijgen. In interviews stelde hij dat productie in de VS moeilijker, duurder en inefficiënter zou worden.
Zijn eerdere uitspraken leidden volgens de reconstructie tot twijfel binnen de IMF-directie. De positie van de Verenigde Staten als belangrijke financier van het fonds speelde daarbij mee. In juli kreeg Silvana Tenreyro, eveneens econoom aan de London School of Economics, de post. Zij had zich eerder minder uitgesproken kritisch getoond over Trumps handelsbeleid.
Prijsdruk buiten bereik van de rente
De twee ontwikkelingen raken aan dezelfde economische scheidslijn. Handelsbeleid kan de kosten van goederen en productie verhogen, terwijl de Fed met rente vooral de vraag in de economie beïnvloedt. Dat maakt de samenstelling van de inflatie belangrijker dan alleen het totale cijfer.
Voor de Fed bepaalt het CPI-rapport daarom niet alleen of de prijsdruk afneemt, maar ook in welke mate die druk gevoelig lijkt voor hogere rente. De kwestie rond Reis laat ondertussen zien dat kritiek op handelsbeleid politiek beladen kan worden binnen een instelling waarin de Verenigde Staten een zwaarwegende financiële rol hebben.