De Amerikaanse winkelprijs voor diesel is voor het eerst boven $6,50 per gallon uitgekomen. De stijging volgt op een door oorlog aangejaagde rally en raakt de economie breder dan alleen automobilisten. Diesel is een onmisbare brandstof in transport, landbouw en verwarming, waardoor de hogere prijs snel kan doorwerken in de kosten van goederen en diensten.
Kostenstijging in de fysieke economie
De meeste Amerikaanse automobilisten tanken geen diesel, maar het brandstofgebruik strekt zich uit over vrijwel de hele fysieke economie. Vrachtwagens, landbouwmaterieel, stroomgeneratoren, boten, treinen en verwarmingssystemen draaien erop. Hogere dieselprijzen verhogen daarmee de kosten voor logistiek, voedselproductie, energievoorziening en huishoudelijke verwarming.
De grens van $6,50 per gallon maakt zichtbaar hoe een internationale brandstofkrapte de grootste economie ter wereld bereikt. Het gaat niet alleen om de directe energierekening, maar ook om de kosten van transport en productie die bedrijven kunnen verwerken in hun prijzen.
Fed ziet vraagdruk naast schok uit Iran
Austan Goolsbee, een hoge functionaris van de Federal Reserve, zegt dat de centrale bank agressief zal moeten optreden tegen inflatie. Hij maakt zich zorgen over prijsstijgingen die voortkomen uit een oververhitte vraag, boven op de aanbodschok rond Iran.
Dat onderscheid is van belang voor het rentebeleid. Een aanbodschok kan energie duurder maken zonder dat de binnenlandse vraag daar de directe oorzaak van is. Goolsbee wijst echter tegelijk op vraagdruk in de economie. Daardoor staat de Fed voor inflatie die volgens hem niet uitsluitend met verstoringen op de energiemarkt is te verklaren.
Kritieke metalen worden strategischer
De druk op grondstoffenmarkten beperkt zich niet tot brandstoffen. Mijnbouwinvesteerder Robert Friedland noemt koper en zeldzame aardmetalen de nieuwe frontlinie in een grondstoffen-koude oorlog tussen de Verenigde Staten en China. Volgens hem heeft China stilletjes controle gekregen over cruciale toeleveringsketens.
De vraag naar metalen neemt daarnaast sterk toe door AI-datacenters. Daarmee komen de digitale economie, de energietransitie en nationale veiligheid samen op dezelfde markten voor grondstoffen. Voor bedrijven en overheden verschuift de economische betekenis van beschikbaarheid daarmee van olieproducten naar een bredere groep strategische materialen.