El Niño kan de zomeropbrengsten van gewassen in zuidelijk Afrika verlagen en daarmee opwaartse druk zetten op voedselprijzen. Dat zegt Zama Sangweni, landbouweconoom bij Absa AgriBusiness. De economische gevolgen kunnen volgens haar verder reiken dan de landbouwsector, doordat zwaarder weer ook de regionale handel beïnvloedt.
Zambia behoort tot de landen die relatief sterk zijn blootgesteld. Sangweni wijst op de nauwe verbinding tussen landbouw, werkgelegenheid en waterkracht in het land. Een zwakkere oogst raakt daarmee niet alleen het voedselaanbod, maar kan doorwerken in meerdere onderdelen van de economie.
Handel krijgt naast oogst een grotere rol
Lagere zomeropbrengsten betekenen minder productie voor lokale markten. Tegelijk kunnen de handelsstromen tussen landen in zuidelijk Afrika veranderen wanneer weersomstandigheden ernstiger worden. Die combinatie maakt de impact van El Niño breder dan alleen de prijs van afzonderlijke gewassen.
Voor Zambia komt daar de afhankelijkheid van hydro-elektriciteit bij. De verwevenheid van de agrarische sector, banen en energievoorziening vergroot volgens Sangweni de kwetsbaarheid voor weersextremen. De mogelijke druk op voedselprijzen ontstaat dus in een regio waar oogsten en economische infrastructuur sterk samenhangen.
In Oosterhout draait het om de laatste oogstweken
Ook in Nederland is de opbrengst van gewassen afhankelijk van het weer, zij het met een heel andere economische betekenis. Bij wijndomein Sint-Catharinadal in Oosterhout knipten ruim vijftig vrijwilligers druiventrossen af. Het kloosterlandgoed heeft 10 hectare wijnranken, ongeveer vijftien voetbalvelden.
De druiven profiteerden van de bloedhete zomer, maar in de laatste weken voor de oogst nam de onzekerheid toe. Sinds 2014 wordt op het landgoed wijn gemaakt. De wijngaard kwam voort uit de behoefte aan nieuwe inkomsten voor de zusters, nadat kalligrafie en leerbewerking vijftien jaar geleden sterk minder geld opleverden.
De zusters wonen al bijna 500 jaar in het klooster. Van de druiven van Sint-Catharinadal worden vooral witte wijnen gemaakt, naast rosé en rood. Waar El Niño in zuidelijk Afrika volgens Absa AgriBusiness kan ingrijpen op regionale voedselprijzen en handelsstromen, laat de oogst in Oosterhout zien hoe weersomstandigheden ook op bedrijfsniveau bepalend blijven tot vlak voor de pluk.