Minister Boekholt-O'Sullivan wil zelf toezicht gaan houden op de hele makelaarsbranche. Met een beroepsregister en een klachtenloket wil zij huizenkopers meer transparantie en duidelijkheid bieden over het koopproces. De ingreep maakt het beroep van makelaar landelijk geregistreerd.
Wettelijke normen voor makelaars
Registratie moet makelaars binden aan wettelijke gedragsnormen. Wie zich daar niet aan houdt, kan uit het ambt worden gezet. Daarmee verschuift de branche naar een publiek toezichtskader waarin makelaars niet alleen via afzonderlijke klachten, maar ook via formele beroepsregels aanspreekbaar worden.
Aanleiding zijn signalen van kopers over misstanden in de sector. Sinds augustus kwamen bij het meldpunt van Vereniging Eigen Huis meer dan 900 klachten over makelaars binnen. Huizenzoekers en kopers vertelden de NOS onder meer dat zij onder druk werden gezet om een hoger bod uit te brengen, terwijl zij niet konden beoordelen of dat nodig was.
De ontvangst van het plan is verdeeld. Sommige betrokkenen zien de maatregel als een noodzakelijke stap die laat komt. Anderen stellen dat opname in een register op zichzelf geen garantie biedt voor deskundigheid. De aangekondigde aanpak richt zich in ieder geval op vastgelegde normen, toezicht en een route voor klachten van consumenten.
Amerikaanse techbedrijven hebben meer invloed
In Brussel is de machtsvraag anders, maar evenzeer verbonden met de vorming van regels. Vertegenwoordigers van Amerikaanse techbedrijven hebben volgens Emerce meer invloed bij beleidsmakers dan Europese ondernemingen. Zij besteden bovendien meer geld aan politieke beïnvloeding.
Dat plaatst de Nederlandse maatregel en de Brusselse lobbypraktijk naast elkaar. Den Haag kiest voor een register en handhaving rond een beroepsgroep die direct met woningkopers werkt. Amerikaanse Big Tech probeert juist invloed uit te oefenen bij beleidsmakers, vóórdat politieke besluitvorming in regels wordt omgezet.
De twee ontwikkelingen laten verschillende momenten in dezelfde keten zien. Bij makelaars wordt de positie van consumenten versterkt door eisen aan beroepsuitoefening en de mogelijkheid van uitsluiting bij normschending. In Brussel ligt de nadruk op de toegang van bedrijven tot beleidsmakers en op de middelen die zij inzetten om die toegang te vergroten. Het verschil is relevant voor de vraag wie invloed heeft op markten die zowel consumenten als ondernemingen direct raken.