Huishoudens gaan vanaf 2029 andere tarieven betalen voor het gebruik van het elektriciteitsnet, afhankelijk van hun verbruik en de drukte op het net. De Autoriteit Consument en Markt heeft het voorstel opgesteld met netbeheerders, Energie-Nederland en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
De hervorming raakt de kosten voor de netaansluiting, niet rechtstreeks de prijs van de geleverde elektriciteit. Tegelijkertijd zorgen een tankerattack en afnemende scheepvaart door de Straat van Hormuz voor oplopende olieprijzen. Daarmee spelen twee afzonderlijke ontwikkelingen op de energiemarkt: Nederlandse nettarieven worden flexibeler, terwijl geopolitieke onrust de internationale oliestromen raakt.
Betalen naar moment en netbelasting
Huishoudens betalen nu hetzelfde bedrag voor hun aansluiting op het elektriciteitsnet, ongeacht de hoeveelheid elektriciteit die zij verbruiken. In het voorgestelde stelsel wordt het tarief tijdsafhankelijk en gekoppeld aan de belasting van het net. Gebruik op drukke momenten wordt duurder, terwijl verbruik buiten de piekuren goedkoper uitvalt.
De ACM wil daarmee vraag naar elektriciteit meer verspreiden over de dag. Het opladen van een elektrische auto op een rustig moment moet zo aantrekkelijker worden dan laden tijdens een piek. Volgens ACM-bestuurslid Manon Leijten ontstaat er daardoor ruimte op het net, onder meer voor nieuwe woningen.
Ongeveer zestig procent van de huishoudens gaat er volgens Leijten op vooruit door tarieven tijdsafhankelijk te maken en huishoudens naar gebruik te laten betalen. De toezichthouder verwacht daarnaast dat op langere termijn minder netverzwaringen nodig zijn. Dat moet de netkosten voor alle gebruikers beheersbaar houden.
Minder doorvaart door cruciale zeestraat
De olieprijs reageerde ondertussen op nieuwe verstoringen in en rond de Straat van Hormuz. De Financial Times meldt dat prijzen stegen na een aanval op een tanker en een scherpe terugval van de scheepvaart door de vaarroute.
De zeestraat is cruciaal voor mondiale oliestromen. Vorige maand was de doorvaart daar nog opgelopen tot bijna 90% van het niveau van vóór de oorlog. Sindsdien is dat verkeer volgens de krant sterk teruggevallen.
De twee ontwikkelingen werken via verschillende delen van het energiesysteem. Het Nederlandse voorstel stuurt op een efficiënter gebruik van lokale elektriciteitsnetten. De gebeurtenissen rond Hormuz raken juist de aanvoer van olie via internationale handelsroutes.