De Russische dieselafspraak van president Donald Trump vergroot de verdeeldheid over de oorlog in Oekraïne. Kyiv verzet zich volgens Bloomberg tegen de overeenkomst, omdat de handel Moskou extra inkomsten kan opleveren voor de oorlog. Daarmee is energie niet alleen onderwerp van mogelijke de-escalatie, maar ook een bron van politieke spanning tussen de Verenigde Staten, Oekraïne en Europese partners.
Trump stelde dat er al een ‘energy ceasefire’ van kracht is. De Financial Times bericht dat de bondgenoten van Oekraïne juist hebben toegezegd de druk op Moskou op te voeren. De twee lijnen lopen naast elkaar: een mogelijke beperking van aanvallen op energievoorzieningen staat tegenover de vraag in hoeverre economische contacten met Rusland de sanctiedruk aantasten.
Sancties en militaire ondersteuning
William Taylor, voormalig Amerikaans ambassadeur in Oekraïne en verbonden aan het Eurasia Center van de Atlantic Council, zegt dat de dieselovereenkomst Rusland meer opbrengsten kan geven om de oorlog te verlengen. Volgens hem ondermijnt die mogelijkheid ook economische sancties.
Taylor stelt daarnaast dat Europese bondgenoten hun steun aan Kyiv uitbreiden. Hij bepleit ruimere toegang voor Oekraïne tot militaire technologie, waaronder Starlink-connectiviteit, zodat het land Russische raketlanceerders kan aanvallen. Dat laat zien dat de onderhandelingen over het beëindigen van het conflict niet losstaan van de praktische militaire capaciteit van Oekraïne.
De politieke verhoudingen staan daarbij eveneens onder druk. De suggestie van Trump dat de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy vervangen zou moeten worden, heeft Kyiv en Europese landen volgens de Financial Times geschokt. De discussie gaat daardoor niet alleen over een mogelijke energiewapenstilstand, maar ook over de positie van de Oekraïense regering binnen de internationale coalitie.
Risico’s voor de Golf
Energiezekerheid speelt tegelijk een rol in het Midden-Oosten. Bloomberg meldt dat de dodelijke aanval op de internationale luchthaven van Riyadh de risico’s voor de scheepvaart in de Golf, energie-infrastructuur en de investeringsambities van Saudi-Arabië heeft vergroot.
De gebeurtenissen rond Oekraïne en Saudi-Arabië zijn afzonderlijke dossiers, maar raken beide aan de kwetsbaarheid van energiestromen. In Europa draait de spanning om Russische inkomsten, sancties en de oorlog. In de Golf ligt de nadruk op de veiligheid van transport en infrastructuur. Daardoor blijft energie een factor die geopolitieke conflicten direct verbindt met handel en investeringen.