De Europese Commissie wil voorkomen dat raffinagecapaciteit sneller verdwijnt dan de vraag naar olieproducten afneemt. De oorlog in het Midden-Oosten heeft de afhankelijkheid van ingevoerde diesel en kerosine opnieuw zichtbaar gemaakt, terwijl een raketaanval op de luchthaven van Riyad de onrust in de regio dit weekeinde verder opvoerde.
Commissievoorzitter Von der Leyen kondigde deze week een strategische dialoog over Europese raffinaderijen aan. Die moet de kosten verlagen en voldoende voorraden veiligstellen, ook voor defensiedoeleinden. Europa is voor een deel van zijn diesel en kerosine aangewezen op import uit het buitenland. Bedrijven en consumenten betalen door de oorlog in het Midden-Oosten recordprijzen voor brandstof.
Rotterdam en Vlissingen
Nederland heeft met raffinaderijen in Rotterdam en Vlissingen een grote positie in de Europese productie van benzine, diesel en kerosine. Het klimaatbeleid stuurt op termijn aan op minder olieverbruik, maar de vraag naar deze brandstoffen blijft voorlopig bestaan. De centrale vraag voor overheden is daarom hoe productiecapaciteit behouden kan blijven zolang de afzet niet in hetzelfde tempo terugloopt.
Klimaatminister Stientje van Veldhoven komt komende week met plannen voor de toekomst van raffinage in Nederland. Daarmee krijgt de Nederlandse sector een rol in een breder Europees vraagstuk: de Europese Commissie wil de afhankelijkheid van buitenlandse aanvoer terugdringen.
Ook defensie weegt mee. NAVO-secretaris-generaal Rutte waarschuwde eerder voor mogelijke tekorten aan diesel voor tanks en kerosine voor gevechtsvliegtuigen in een oorlogssituatie. De Europese inzet op voorraden gaat daardoor verder dan wegtransport, luchtvaart en industrie.
Aanval op Riyad
De directe aanleiding voor de verscherpte aandacht voor energiezekerheid ligt mede in de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. Bij een raketaanval op de luchthaven van Riyad kwamen 12 mensen om het leven en raakten honderden mensen gewond, meldde de Financial Times. De aanval volgde enkele dagen na meerdere aanvallen door door Iran gesteunde Houthi-rebellen.
De Europese koers betekent niet dat de energietransitie wordt teruggedraaid. Wel wordt raffinage nadrukkelijker gezien als capaciteit die tijdens de overgang beschikbaar moet blijven, juist omdat diesel en kerosine nog nodig zijn en buitenlandse aanvoer kwetsbaar kan zijn.