Open AI-modellen, vooral van Chinese aanbieders, krijgen meer aandacht van organisaties die kosten en dataverwerking beter willen beheersen. Die belangstelling valt samen met een scherpe kanttekening uit de Verenigde Staten: volgens een econoom van Apollo heeft AI buiten de technologiesector voor het bedrijfsleven daar nog geen financieel rendement opgeleverd.
Gratis te downloaden en zelf te hosten
Het onderscheid met de grote Amerikaanse AI-aanbieders zit vooral in de manier waarop bedrijven toegang krijgen tot de technologie. Anthropic, OpenAI en Google rekenen abonnementskosten en brengen gebruikskosten in rekening voor hun krachtigste gesloten modellen. Open modellen zijn daarentegen gratis te downloaden.
Gebruikers kunnen bovendien zelf kiezen op welke servers zij een open model laten draaien. Bij gesloten modellen bepaalt de maker waar de verwerking plaatsvindt. Dat verschil weegt voor organisaties die persoonlijke of gevoelige informatie verwerken, omdat die gegevens bij een gesloten model worden verwerkt op apparatuur die niet door de gebruiker wordt beheerd.
De populairste open modellen zijn afkomstig van Chinese bedrijven als Alibaba, DeepSeek, Moonshot en Z.ai. Ook Meta, het bedrijf achter Facebook en Instagram, brengt open AI-modellen uit. Driven Lawyers, een advocatenkantoor uit Amsterdam, gebruikt een kleine versie van een AI-model van Alibaba.
Grote investeringen zonder aantoonbare opbrengst
De bredere economische vraag is of AI-toepassingen ook financieel resultaat opleveren. Een econoom van Apollo stelt dat de technologie, ondanks omvangrijke investeringen en brede aandacht, buiten de technologiesector geen financiële opbrengst heeft gebracht voor het Amerikaanse bedrijfsleven.
Daarmee lopen twee ontwikkelingen naast elkaar. Open modellen kunnen organisaties meer invloed geven op de technische omgeving waarin AI draait en nemen de kosten weg die verbonden zijn aan het downloaden van een model. De uitspraak van Apollo gaat echter over de financiële opbrengst van AI-gebruik, niet over de prijs van toegang tot een model.
Voor bedrijven verschuift de discussie daardoor van de keuze tussen gesloten Amerikaanse systemen en open alternatieven, die vaak uit China komen, naar de vraag welke toepassingen aantoonbaar economisch effect hebben. De beschikbare berichten laten wel toenemende interesse in open modellen zien, maar bieden geen bewijs dat die interesse al heeft geleid tot financieel rendement buiten de technologiesector.