Het ondernemerschap ontwikkelt zich dit najaar in drie uiteenlopende richtingen. Nederland ziet een stevige instroom van zelfstandigen, Argentinië kampt met een herstel dat vooral exportsectoren bereikt en Londen grijpt in bij een van zijn belangrijkste winkelstraten.
Nederlandse startgolf bestaat vooral uit zzp’ers
De Kamer van Koophandel registreerde in het derde kwartaal 62.395 starters. Dat is ruim 15% meer dan in dezelfde periode een jaar eerder, de sterkste stijging in jaren volgens de KVK. Ruim acht op de tien nieuwe ondernemingen zijn zzp-bedrijven.
Het aantal zelfstandigen zonder personeel ligt daarmee 20% hoger dan een jaar eerder. De groei is vooral zichtbaar in onderwijs, bouw en zorg. Opvallend is dat juist deze sectoren eind 2024 een afname van zzp’ers lieten zien.
Die eerdere terugval volgde op aankondigingen van bedrijven om vanaf 1 januari 2025 minder zzp’ers in te zetten. De Belastingdienst zou toen actief gaan handhaven op schijnzelfstandigheid, waarbij iemand formeel zelfstandige is maar feitelijk hetzelfde werk doet als een werknemer. Volgens Joris Knoben blijkt het volledig uitsluiten van zzp’ers in de praktijk lastig. Daarnaast zoeken mensen binnen dezelfde sectoren naar werk dat zij wel als zelfstandige kunnen doen.
Argentijns herstel bereikt niet elke ondernemer
In Argentinië heeft president Javier Milei de inflatie teruggedrongen en het land opengesteld voor meer investeringen. Dat geeft de energiesector en andere exportindustrieën een impuls.
Tegelijk staan productiebedrijven, retailers en kleine ondernemingen onder druk. Daardoor merken veel Argentijnen weinig van het economische herstel in hun eigen situatie. Een jaar voor de verkiezingen ligt voor Milei een belangrijke opgave in het verkleinen van de economische afstand tussen exportgerichte activiteiten en bedrijven die afhankelijk zijn van de binnenlandse markt.
Londen kiest voor autovrije winkelstraat
Londen pakt de druk op fysieke retail anders aan. Oxford Street, de bekendste winkelstraat van de stad, wordt autovrij gemaakt. De ingreep is omstreden, maar is bedoeld om de straat nieuw economisch perspectief te geven.
De voetgangerszone valt samen met investeringen van grote merken in flagshipstores aan Oxford Street. Daarmee zet Londen in op een andere inrichting van de openbare ruimte als onderdeel van het herstel van de winkelstraat.
De drie ontwikkelingen laten zien dat ondernemerschap niet alleen afhangt van de bereidheid om een bedrijf te starten. Ook handhaving op de arbeidsmarkt, toegang tot investeringen en de inrichting van winkelgebieden bepalen welke bedrijven ruimte krijgen om te groeien.