Gemiddeld vermogen per leeftijd: zo lees je de CBS-cijfers
Een gemiddeld vermogen lijkt een eenvoudige vergelijkingsmaat, maar de verdeling is zeer scheef. Een kleine groep huishoudens met grote vermogens trekt het gemiddelde omhoog. De mediaan geeft daarom vaak een herkenbaarder beeld van het huishouden in het midden.
Gemiddelde en mediaan
Zet alle huishoudens op volgorde van laag naar hoog vermogen. Het vermogen van het middelste huishouden is de mediaan. De helft zit erboven en de helft eronder.
Het gemiddelde ontstaat door alle vermogens op te tellen en te delen door het aantal huishoudens. Enkele zeer grote vermogens hebben daar veel invloed op. Daarom ligt het gemiddelde in de CBS-cijfers ruim boven de mediaan.
Op de vermogenspagina’s toont Rijk.nl beide cijfers per leeftijdsgroep.
Vermogen verandert met de levensfase
Bij huishoudens met een jonge hoofdkostwinner ligt de mediaan vaak rond nul. Studieschuld, weinig opbouwjaren en nog geen eigen woning drukken het saldo. Tussen 25 en 35 jaar groeit het verschil tussen huurders en kopers.
In de leeftijdsgroepen van 35 tot 65 jaar nemen overwaarde, spaargeld en beleggingen doorgaans toe. Rond de pensioenleeftijd ligt het huishoudvermogen vaak het hoogst. Daarna kan een deel geleidelijk worden gebruikt.
De eigen woning is een groot onderdeel van het Nederlandse huishoudvermogen. Pensioenaanspraken vallen niet onder deze vermogensstatistiek. Daardoor kan de financiële positie van twee huishoudens met hetzelfde gemeten vermogen toch sterk verschillen.
Vergelijk dezelfde soort huishoudens
Leeftijd alleen vertelt niet genoeg. Woonvorm, huishoudsamenstelling, studieschuld, scheiding en erfenis hebben grote invloed. Vergelijk daarom liefst met een groep die op meer kenmerken overeenkomt.
Gebruik de cijfers als context, niet als score. Een huurder onder de mediaan kan een sterke maandelijkse kasstroom hebben. Een eigenaar boven de mediaan kan bijna al het vermogen in de woning hebben en weinig vrij beschikbaar geld.
Maak de vergelijking praktisch
- Bereken je nettovermogen: bezittingen min schulden.
- Splits vrij beschikbaar vermogen en woningvermogen.
- Vergelijk met de mediaan van je leeftijdsgroep.
- Koppel de uitkomst aan een eigen doel, zoals een buffer of FIRE-getal.
- Gebruik de spaardoelcalculator of vermogensgroeicalculator voor het vervolg.
Bron: CBS StatLine, tabel 83834NED, Vermogen van huishoudens. De CBS-cijfers betreffen de stand per 1 januari; 2024 is voorlopig en eerdere recente jaren zijn definitief volgens de tabelstatus.